Στιγμιότυπο από προεκλογική εκδήλωση του Πάνου Καμμένου

Γράφει ο Παναγιώτης Δούμας

Διάβαζα πρόσφατα σε γνωστό ιστολόγιο ένα άρθρο με τίτλο «Σαρώνει ο Καμμένος, σε λίγο θα βλέπει τη σκιά του η ΝΔούλα». Ο ανώνυμος συντάκτης, προφανέστατα οπαδός, αν όχι στέλεχος των «Ανεξαρτήτων Ελλήνων», παραθέτει τα συμπεράσματά του ως προς την εκλογική προοπτική του κόμματος του Πάνου Καμμένου.

Μέχρι εδώ όλα καλά. Αρκεί ωστόσο μία γρήγορη ανάγνωση για να καταλάβει κανείς ότι ο αρθρογράφος ζει ή παριστάνει ότι ζει σ’ έναν μικρόκοσμο, αυτόν του διαδικτύου. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι «Ποτέ στη νεώτερη πολιτική ιστορία του τόπου, ένα κόμμα δεν είχε τόσο άμεση αποδοχή και αναγνώριση». Κι αυτό το βασίζει πού; Στην μεγάλη απήχηση που το κόμμα αυτό έχει στο… διαδίκτυο. Τις δε αδυναμίες του αντιπάλου – για τον Καμμένο ο αντίπαλος είναι ένας και λέγεται ΝΔ – τις εντοπίζει και πάλι στο διαδίκτυο. Ακόμη και οι ποιοτικές συγκρίσεις του με τον «εχθρό» έχουν ως μοναδικό πεδίο αναφοράς το διαδίκτυο: «Οι νεολαίοι της ΝΔ παίζουν farmville, angry birds και άλλα πουλάκια κι οι νεολαίοι του Καμμένου, σαρώνουν τα κοινωνικά δίκτυα, παράγουν πολιτική, γνώση και ιδεολογία». Το δε μέγα πλεονέκτημα του Καμμένου δεν είναι άλλο από τον «διαδικτυακό στρατό» του που έχει «εξαφανίσει την ανύπαρκτη νουδούλα».

«Τα αγαθά κόποις κτώνται» λέει κλείνοντας το άρθρο, εννοώντας προφανώς, εις ό,τι αφορά τους κόπους, την ιντερνετική καμπάνια του Καμμένου μέσω των ιστοσελίδων κοινωνικής δικτυώσεως.

Είναι αλήθεια ότι η ελληνική κοινωνία, κυρίως στις αστικές περιοχές, όπου η ευρυζωνικότητα έχει φτάσει, είναι βυθισμένη σε μία τεράστια τρύπα που φέρει τον τίτλο «Διαδίκτυο – φθηνή ψυχαγωγία». Οι τεχνικοί του dexios.gr με ενημέρωσαν μάλιστα ότι τα Σαββατοκύριακα, παρ’ ότι οι αναρτήσεις είναι περιορισμένες και η επικαιρότητα τρέχει με ρυθμούς ρελαντί, η κίνηση της ιστοσελίδος φτάνει σε νούμερα ρεκόρ, πολύ υψηλότερα από αυτά των καθημερινών. Δεν μπορεί λοιπόν παρά να γίνει παραδεκτό, ότι το διαδίκτυο έχει πάρει πια την πρώτη θέση στην ψυχαγωγία των Ελλήνων πολιτών. Στην ψυχαγωγία σίγουρα. Στην ενημέρωση όμως;

Ως παλαιός πια στον χώρο αυτό, πρέπει να καταθέσω  κι εγώ τα δικά μου συμπεράσματα. Το διαδίκτυο εξακολουθεί να είναι ένας μικρόκοσμος. Είναι σίγουρα η πιο φθηνή ψυχαγωγία, όμως θα αργήσει πολύ να πάρει τα ινία της 4ης εξουσίας. Πάσχει από κύρος και αξιοπιστία και αυτό μπορεί εύκολα να το διακρίνει κανείς στο οξύμωρο των διαδικτυακών δημοσκοπήσεων, ακόμη και όταν αυτές γίνονται με ταυτοποίηση του χρήστη. Κι αυτό γιατί θα χρειαστεί να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να καλυφθεί όλο το εύρος της ελληνικής κοινωνίας, όπως μέχρι σήμερα το κάνουν η τηλεόραση και ο τύπος.

Ένα άλλο βασικό συστατικό της πλαστότητας της διαδικτυακής εικόνας της κοινωνίας μας είναι η ευκολία με την οποία μπορεί κανείς να επιλέγει, να αποφασίζει, να απαντά και συγχρόνως να αναιρεί εν ριπή οφθαλμού αυτές του τις ενέργειες κατά την συμμετοχή του σε διαδραστικές εφαρμογές, όπως οι ψηφοφορίες, οι ανταποκρίσεις σε προσκλήσεις και τα λεγόμενα «Like». Αν οργανώσει π.χ. κάποιος μία εκδήλωση και αποστείλει τρεις χιλιάδες προσκλήσεις, το πιο πιθανό είναι ότι θα λάβει απάντηση για πάνω από τις μισές και ότι τα τρία τέταρτα όσων θα απαντήσουν θα πουν «μάλλον θα έρθω». Την ημέρα που θα κάνει την εκδήλωση θα διαπιστώσει ότι έχουν έρθει περίπου το ένα δέκατο όσων είχαν πει ότι θα έρθουν σίγουρα και οι οποίοι θα έρχονταν ούτως ή άλλως, διότι είναι φίλοι και γνωστοί από την πραγματική ζωή και όχι από την ιντερνετική.

Αντίστοιχα παραδείγματα υπάρχουν πολλά και συναντώνται κυρίως σε ψηφοφορίες, όπου η εκτόξευση των μικρών κομμάτων είναι χαρακτηριστική. Είναι λοιπόν απολύτως φυσιολογικό που οι Ανεξάρτητοι Έλληνες και η Χρυσή Αυγή βρίσκονται πάντοτε στην κορυφή διαδικτυακών δημοσκοπήσεων, καθώς τα δύο αυτά κόμματα έχουν βασίσει τις καμπάνιες τους στο διαδίκτυο.

Ως εργαλείο διαδικτυακού πολιτικού αγώνος το διαδίκτυο είναι πολύτιμο. Δεν παύει ωστόσο να είναι μέσο εκτόνωσης κρυφών απωθημένων, τα οποία στην πράξη θα παραμείνουν απωθημένα. Και ο λόγος είναι απλός. Για ό,τι πεις, κάνεις και επιλέξεις μέσα στον κυβερνοχώρο, ιδιαίτερα μέσα σ’ ένα πλαίσιο ανωνυμίας αλλά και ανωριμότητος που χαρακτηρίζει τον μέσο Έλληνα χρήστη, ελάχιστες συνέπειες θα υπάρξουν. Εδώ διαπράττονται ποινικά αδικήματα, προσβάλλονται κατάφορα υπολήψεις και διαδίδονται καθημερινά εκατοντάδες ανυπόστατες φήμες, συχνά επικίνδυνες για την κοινωνική ειρήνη και κανένας δεν δίνει λόγο και δεν διώκεται.

Τι αξία λοιπόν έχει εν τέλει το διαδίκτυο ως μέσο για να γίνονται εκτιμήσεις εκλογικών αποτελεσμάτων; Σαφέστατα καμμία αξία, τουλάχιστον προς ώρας. Άρα λοιπόν, ο «διαδικτυακός στρατός» του Πάνου Καμμένου είτε αποπειράται επί ματαίω να παραπλανήσει τους χρήστες του διαδικτύου είτε ο ίδιος πλανάται πλάνην οικτράν, κάτι που θεωρώ ως το πιο πιθανό.

Και το θεωρώ πιθανό, διότι πλην διαδικτύου ο Καμμένος δεν υπάρχει πουθενά και ως εκ τούτου την έχει μάλλον πατήσει και ο ίδιος… Έχει λίγο χρόνο ακόμη για να καταλάβει ότι τα θετικά, κατ’ εμέ, αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων οφείλονται στην διαφοροποίησή του από την Νέα Δημοκρατία, στην συνέπειά του επί δύο έτη στις απόψεις του, στην ισχύ του ως δεξιά εναλλακτική και στις προσωπικές του παρουσίες μέσα στην βουλή. Το διαδίκτυο δεν παίζει κι αυτό διότι έχει επιλέξει να το χρησιμοποιεί με τον πιο ρυπαρό, αναξιόπιστο και ασόβαρο τρόπο. Όσο ο Πάνος Καμμένος αποποιείται την δεξιά, φλερτάρει με την αριστερά και περιορίζεται σ’ έναν καταγγελτικό ρόλο αποφεύγοντας να πάρει θέση στα πραγματικά διλήμματα, τόσο θα αποκαλύπτεται η γύμνια του έναντι των περιστάσεων. Και στην περίπτωση αυτή οι φιέστες στο Δίστομο, η «εναντίον όλων» ρητορική και οι «κυβερνο-μάχες» δεν μπορούν να αποτελέσουν ούτε καν φύλλο συκής.

Ο κόσμος έχει ξυπνήσει και αυτό δεν αφορά μόνον την ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ.